سرخط خبرها
امروز: سه شنبه, ۳۰ آبان , ۱۳۹۶ | ۰۶:۰۹:۱۷آخرین بروزرسانی : ۱۳۹۶/۰۸/۲۹ ،‌ ۰۱:۱۰
۰۹ فروردین ۱۳۹۱در ۳:۰۴ ب.ظ تعداد بازدید: 1,094 بازدید کد خبر:593 چاپ خبر

راه باستانی تنگ گاوشمار در استان لرستان نشانی از پیشینه تاریخی راهسازی ایران

0

یکی از راههای باستانی لرستان که نشانه‌ای روشن و دقیق از پیشینه کهن و درخشان ایرانیان در دوره های مختلف تاریخی برای ساخت راه و جاده است، راه باستانی تنگ گاو شمار در شهرستان دلفان استان لرستان است.

یکی از راههای باستانی لرستان که نشانه‌ای روشن و دقیق از پیشینه کهن و درخشان ایرانیان در دوره های مختلف تاریخی برای ساخت راه و جاده است، راه باستانی تنگ گاو شمار در شهرستان دلفان استان لرستان است.

به گزارش ایرنا ، درطول تاریخ ، ساخت راه و جاده نشانه شکوفایی تمدنها محسوب می شده و پل سازی نیز نمادی از پیشرفت و رونق راهسازی بشمار می آمده است.
براساس شواهد باستان شناسی، ارتباطات فرهنگی، نظامی، اقتصادی و تجاری بین تمدنها در ادوار مختلف تاریخی تنها پس از ساخته شدن راهها و فراهم شدن امکان تردد مهیا شده که آغاز راهسازی به صورت خاص در ایران نیز به دوره هخامنشیان مربوط می‌شود.
در این دوره افرادی را پیشاهنگ سپاهیان قرار می‌دادند تا مسیر عبور را تعیین و یا به اصطلاح امروزی ‘میخ‌کوبی’ کنند، تا راه را در آن مسیر بسازند این افراد را شاید بتوان نخستین گروه مهندسان راه‌ساز دانست.
اما هدف اساسی در ساخت و ساز این راه‌ها برای جنگ و دفاع بود و بیشتر، راه‌ها در این دوره برای اهداف نظامی و برای توسعه لشکرکشی ساخته می‌شد.
راه و راهسازی در میان ایرانیان چه در دوران باستان و چه دوره های پس از آن همواره یک ضرورت اجتناب ناپذیر تلقی شده است.
ایرانیان در راه سازی از تجربه رومیان بسیار سود بردند رومیان برای نگهداری امپراتوری خود راه های خوبی ساختند که هنوز نیز این راه ها به عنوان راه های باستانی پا برجا هستند.
استان لرستان با پیشینه کهن وموقعیت راهبردی خود و به خاطر قرارگرفتن در مسیر هگمتانه – شوش و نیز بر قراری ارتباط با بین النهرین همواره در طول تاریخ به عنوان یکی از مهم ترین گذرگاههای شمال به جنوب کشور مطرح بوده واین استان در دوره مادها، هخامنشی، ساسانی و اسلامی در مسیر همگتانه ـ شوش در موقعیت ویژه ای قرار داشته است .
پلهای کشکان ، گاومیشان،شاپوری، پل آجری، پلدختر، کلهر، کشکان و شکسته از جمله پلهای تاریخی لرستان هستند که قدمت ساخت راه و پل را در این دیار نشان می دهد.
یکی از راههای باستانی لرستان که نشانه‌ای روشن و دقیق از پیشینه کهن و درخشان ایرانیان در حوزه راهسازی در دوره‌های گذشته و باستان است راه باستانی تنگ گاو شمار در شهرستان دلفان است .
راه باستانی تنگ گاو شمار که در اصطلاح محلی به گاشمار معروف است یکی از جاذبه‌های تاریخی شهرستان دلفان است که بیانگر اهمیت تاریخی و اقتصادی این منطقه در گذشته‌های دور است.
این راه، در ‎ ۵۴کیلومتری جنوب غربی نورآباد مرکز شهرستان دلفان و در روستای گنجره (دهستان میربگ جنوبی) واقع شده است.
این راه یکی از محورهای ارتباطی باستانی ایران است و بخشی از راه شاهی معروف بین همدان و شوش بوده که در گذشته‌های دور ارتباط دو پایتخت زمستانی و تابستانی هخامنشیان را میسر می‌کرد.
راه شاهی از شواهد راه سازی دوران هخامنشیان است که در پانصد سال پیش از میلاد مسیح، داریوش اول در ایران آغاز به ساخت یک سلسله جاده‌های پهن و عریض نمود که یکی از آن‌ها راه شاهی نام داشت و در زمان خود جزء بهترین شاهراه‌ها محسوب می‌شد.
کیفیت این راه چنان بالا بود که پیک‌های نامه رسان می‌توانستند مسافتی معادل ۲۶۹۹ کیلومتر را تنها در مدت هفت روز بپیمایند.
این شاهراه با طول تقریبی ۲۷۰۰ کیلومتر نخستین جاده بین المللی شناخته شده جهان است. در این را ه ، به فاصله هر ۲۲ کیلومتر مهمان‌خانه‌ای در تمام نقاط مهم برای استقرار نظم و امنیت ساخته می‌شد وکاروانسراهای متعدد و دروازه ها و پادگانهایی قرار داشته و راه از امنیت و سلامت کامل برخورد بوده است و از طریق راه شاهی نمایندگان دربار و مردم رفت و آمد می کردند.(به گفته هردوت، «پلیس راه» سابقه‌ای بیش از دو هزار سال دارد)
همچنین دراین راه چاپارخانه های زیادی برای تعویض اسبها وجود داشته و سربازان نیز در بیشتر نقاط این راه برای برقرای امنیت وجود داشتند .
راه شاهی، شاهراه و مسیری کاروان رو بوده که پاسارگاد را به تخت جمشید و شوش و دیگر مناطق ایران پیوند میداده است، جاده های که به فرمان داریوش هخامنشی ساخته شد از سارد (پایتخت لیدی)، غربی ترین بخش های ترکیه امروزی آغاز و پس از اینکه پاسارگاد را به تخت جمشید پایتخت هخامنشیان متصل می کرد، به شوش می رسید و از همان زمان به نام راه شاهی معروف شد.
راه شاهی از دوقسمت شرقی و غربی تشکیل شده بود که سمت غربی راه شاهی از شوش به سارد ولیدی می رسید و قسمت شرقی راه درون ایران است و از شوش به اکباتان و ری و پارت و قسمتهای شرقی امپراتوری می رود.که براین اساس ، راه گاشماردلفان در محدوده قسمت شرقی راه شاهی محسوب می شود.
هکمتانه (همدان امروزی ) و شوش دو پایتخت تابستانی و زمستانی هخامنشیان بود که راه شاهی ارتباط این دو پایتخت را میسر می کرد.
نقطه شروع این راه از طریق دره گنجنامه همدان شروع و پس از گذر از دشت تویسرکان – نهاوند و دلفان از طریق تنگ گاشمار به کوهدشت – پلدختر و سرانجام به دشت خوزستان (شوش) می‌رسد.
رودخانه خروشان کشکان که از تلاقی دو رودخانه رضاویس و کاکارضا بوجود آمده در طی هزاران سال راهی را در دل قله سفید کوه برای خویش باز کرده که راه باستانی گاشمار با ارتفاع ‎ ۱۰متر به موازات بستر آن ایجاد شده است.
این راه باستانی با استفاده از قلوه سنگ‌های رودخانه‌ای و ملاط گچ و احتمالا درصدی آهک ساخته شده و با استفاده از سنگ‌های پاکتراش تیره نماسازی شده است.
طول دقیق این جاده با توجه به تخریب بخشی از آن براثر سیلاب مشخص نیست ولی با توجه به شواهد موجود طول آن دراین منطقه ‎ ۶۰۰متر بوده که اکنون حدود ‎ ۴۰۰متر باقی است، عرض این راه نیز بین چهار تا هفت متر است که بنا به موقعیت تنگه تغییر کرده است.
گاشمار از دو کلمه گاو و شمار تشکیل شده که بنا بر روایات محلی به واسطه اینکه گاوها در زمانهای قدیم به صورت تک تک از این تنگه عبور می کردند به تنگ گاو شمار مشهور شده است.
بومی‌های منطقه همچنین از این راه به اسم گوری( راه بزرگ) نام برده‌اند اما نام منطقه و روستایی بنام گنجره موید این مطب است که در روزگاران قدیم نام دیگر این راه گنج ره بوده است.
این اثر ارزشمند تاریخی در یکی از زیباترین تنگه های ایران واقع شده که رودخانه های رضاویس و کاکارضا که در این نقطه به هم می پیوندند و رودخانه کشکان را بوجود می آورند .
برچسب‌ها: دلفان, راه باستاني, راه شاهی, لرستان

برچسب‌ها

دیدگاه

  1. از اطلاعات دقیقتون ممنون اسم این تنگه گاشمار از پدرم شنیدم که خاطرات زیادی از این تنگه دارند وافتخار میکنم به لر ولرستان ممنونم

    [پاسخ]

بیان دیدگاه

عکس/ فیلم/ صوت
«کافه کشکان»
تبلیغات و پیام ها
سایت های مرتبط