سرخط خبرها
امروز: سه شنبه, ۲۸ دی , ۱۳۹۵ | ۲۰:۴۲:۴۳آخرین بروزرسانی : ۱۳۹۵/۱۰/۲۸ ،‌ ۰۳:۳۱
۱۰ بهمن ۱۳۹۴در ۲:۱۰ ب.ظ تعداد بازدید: 856 بازدید کد خبر:51857 چاپ خبر

مفاهیم «چپ» و «راست» در ادبیات سیاسی غرب

0

ناصر رومیانی

ناصر رومیانی/ کشکان: اصطلاح “چپ” و “راست” و “میانه” ابتدا در زمان انقلاب کبیر فرانسه معمول شد. در مجلس ملی فرانسه محافظه کارترین نمایندگان در منتهی الیه دست راست رییس می نشستند و انقلابی ترین نمایندگان، در منتهی الیه دست چپ و نمایندگان میانه رو در وسط می نشستند که به خودی خود، بازتابی از […]

IMG_20151031_233037

ناصر رومیانی/ کشکان:

اصطلاح “چپ” و “راست” و “میانه” ابتدا در زمان انقلاب کبیر فرانسه معمول شد.

در مجلس ملی فرانسه محافظه کارترین نمایندگان در منتهی الیه دست راست رییس می نشستند و انقلابی ترین نمایندگان، در منتهی الیه دست چپ و نمایندگان میانه رو در وسط می نشستند که به خودی خود، بازتابی از محافظه کاری، لیبرالیسم و رادیکالیسم بود.

واژه های “چپ ” و “راست” در نظام های مختلف غرب، معانی متفاوتی را در بر گرفت. در بلوک شرق “چپ ” به کسی اطلاق می شد که وفادار به اندیشه های مارکس باشد و با طبقه سرمایه داری مخالفت کند. مشخصات “چپ” در این معنا از این قرار بود:

“دشمنی با مالکیت خصوصی و اعتقاد به مالکیت جمعی، دشمنی با طبقه سرمایه دار و طرفداری از طبقه کارگر، تمایل به برقراری جامعه بی طبقه، اعتقاد به حقوق بشر اجتماعی ،اعتقاد به پیشرفت و ترقی از طریق انقلاب یا اصلاح، گرایشات ضد ناسیونالیستی، اعتقاد به دولت رفاه، دفاع از صلح و محیط زیست، دفاع از آزادی و برابری حقوق مردان و زنان”

چپ نما به کسی اطلاق می شد که به اندیشه های مارکیستی و کمونیستی خیانت نماید و بجای تاکید بر نقش حزب کمونیست در رهبری جنبش کارگری،سعی در  تحقق ایده های سوسیالیستی بکند.

“راست” به طور کلی به افراد، گروه ها و حزب های محافظه کار و هوادار قدرت مطلقه گفته می شد که خواستار تثبیت وضع موجود و حفظ امتیازات طبقات ممتاز و مخالف اصلاحات اساسی هستند.اعتقاد به بازار آزاد ،اعتقاد به مالکیت خصوصی، محافظه کاری و اعتقاد به الزام سیاسی بر مبنای فرمانبرداری، از جمله خصوصیات مفهومی و معنایی جناح راست می باشد.

راست در سده ۱۹ آمریکا با مشخصات زیر شناخته می شد:

“بر حق دانستن نابرابری های اجتماعی و اختلافات طبقاتی،دفاع و پشتیبانی از نهادهای سنتی، گرایش های شدید به ملیت گرایی و فرهنگ ملی، دفاع از آزاد های سیاسی و اقتصادی در مقابل دولت ،دفاع از پارلمان در مقابل انقلاب گری و واژه “چپ نو” نیز در بخش هایی، با گرایشات  نئومارکسیستی، سندیکالیستی، آنارشیستی، مائویی و … اطلاق می گردد که اعتقاد به رهبری انقلاب توسط روشنفکران دارد و برخلاف چپ های کمونیستی فاقد نظم و رهبری و هدف مشخص می باشند.

تنوع واژه ها در غرب چنان زیاد است که حتی کاربرد “چپ” و راست” نیز تا حدودی مخدوش نموده است.مثلا فردی که دارای گرایشات لیبرالیستی و سرمایه داری می باشد ،ممکن است در جرگه “چپ ” قرار گیرد. واژه “چپ لیبرال”  از جمله روشنفکران غربی است  که گرایش به اعتقادات جناح چپ است و با اعتقادات اساسی لیبرال هم سازگاری دارند و در مسایل چون حقوق طبیعی،آزادی فکر و بیان و آزادی اجتماعات و نیز عدالت اجمتاعی همسویی خود را با آن نشان داده است.

بنابراین کاربرد واژه های چپ و راست نیز در غرب که مهد این واژها متفاوت است.

اما به طور کلی می توان دو رهیافت را در تعریف “چپ” و “راست” در غرب بیان کرد.

رهیافت اول بر مبنای تکیه گاه و جهت گیری طبقات می باشد که در آن “راست ” تکیه گاه اجتماعیش،سرمایه داران بزرگ ،تجار و زمین داران بزرگ است و “چپ” در بین طبقات روشنفکران،کارگران صنعتی و زارعان جای دارند.

رهیافت دیگر بر اساس گرایشات اجتماعی  آنها می باشند که یکی به انقلاب (چپ) اعتقاد دارد و دیگری به اصلاح و رفرم (راست)

منابع:

کتاب فرهنگ علوم سیاسی-علی آقا بخشی

کتاب جامعه شناسی سیاسی – دکتر حسین بشیریه

کتاب جناح بندی و توسعه سیاسی –دکتر سعید برزین

کتاب کالبدشناسی سیاسی – حمید ظریفی نیا

 

برچسب‌ها

دیدگاه

  1. سمیرا زمانی منفرد

    درودوسپاس جناب رومیانی
    استفاده بردیم
    ماناباشید.

    [پاسخ]

  2. بسیار زیبا و درست بیان کردی اقای رومیانی

    [پاسخ]

  3. حسین نژاد (رومشگان)

    آفرین آقا ناصر جوان فرهیخته موفق باشید

    [پاسخ]

بیان دیدگاه

عکس/ فیلم/ صوت
«کافه کشکان»
تبلیغات و پیام ها
آمار سایت
    • 0
    • 26,401
    • 32,721
    • 243,482
    • 1,026,278
    • 13,419,751
    • 27,845,645
    • 44,545
    • سه شنبه ۲۸ دی , ۱۳۹۵
سایت های مرتبط