سرخط خبرها
امروز: پنج شنبه, ۳۰ دی , ۱۳۹۵ | ۰۳:۴۷:۵۳آخرین بروزرسانی : ۱۳۹۵/۱۰/۲۹ ،‌ ۰۸:۰۴
۲۹ مهر ۱۳۹۴در ۱۰:۲۸ ب.ظ تعداد بازدید: 2,017 بازدید کد خبر:45606 چاپ خبر

فرهنگ عمومی و ضرب المثل های لکی

0

محمد منصوری

  محمد منصوری/ کشکان: کاش می شد لحظه ای پرواز کرد  /  حرف های تازه را آغاز کرد کاش می شد خالی از تشویش بود / برگ سبزی تحفه ی درویش بود کاش با هر دل ، دلی پیوند داشت  /  هر نگاهی یک سبد لبخند داشت کـــاش دیواری میان ما نبود   /   بلکه می […]

 

IMG_20150717_0933021-984x1024

محمد منصوری/ کشکان:

کاش می شد لحظه ای پرواز کرد  /  حرف های تازه را آغاز کرد

کاش می شد خالی از تشویش بود / برگ سبزی تحفه ی درویش بود

کاش با هر دل ، دلی پیوند داشت  /  هر نگاهی یک سبد لبخند داشت

کـــاش دیواری میان ما نبود   /   بلکه می شد آن طرف تر را سرود

کاش من هم یک قنــاری می شدم  /   در طبع آواز جــاری می شدم

بــال در بال کبــوتر می زدم  /  آن طرف تر ها کمــی سر مـی زدم

با پرستــو ها غزل خوان می شدم   /   پشت هر آواز پنهان می شدم

کــاش همرنگ تبســم می شدم   /   در میان خنده ها گــم می شــدم

آی مردم من غریبــــستانی ام / امــــتداد لحظه ای بارانــــــی ام …

 

فرهنگ راهنمای اعمال انسان ها و معرف جهان بینی آنها در زندگی است ، فرهنگ عمومی تعیین کننده چگونگی تفکر و احساس اعضای جامعه است  و به معنای فرهنگ غالب و گسترده ای است که در میان عموم جامعه رواج و رسوخ دارد و حوزه ای از عقاید ، ارزش ها ، جلوه های احساسی و هنجار هاست که اجبار اجتماعی غیر رسمی از آن حمایت می کند و فراتر از گروه ها و اقشار خاص در کلیت جامعه مورد قبول است . فرهنگ در واقع در چهار راه اندیشه و احساس قرار گرفته است و آن راباید در حوزه ی اجتماعی ، معادلی دانست برا نظام روانی و احساسی که به غرایز ها ،  ساختار می دهد ، بازنمایی و جهان بینی را برای ما ممکن می کند  و  از میان امور واقعی و خیالی ، از میان نماد ها ، هنجار ها ، آرمانها و ایدئولوژی ها رابطه ایجاد می کند . به بیان دیگر فرهنگ یک پدیده اجتماعی است که از سویی در تلاش برای پاسخ گویی به نیاز های گوناگون انسان ها پدید می آید و از سویی دیگر راهنمای فکر و عمل آنها برای مرتفع کردن نیازهایشان است . بنابر این فرهنگ عمومی ؛ فعالیت هایی مبتنی بر اندیشه  و عادت است که در جهت بر آورده شدن نیاز های بشری البته بستگی به انواع جامعه از نظر تاریخی ، سیاسی ، اقتصادی و مذهبی رفتار عمومی مردم را شکل می دهد . فرهنگ یک پدیده عام است و هیچ گروه یا فردی در جامعه انسانی را نمی توان یافت که فرهنگ نداشته باشد اما از آن جایی که اقوام و جوامع مختلف به نحو یکسانی در برآورده  کردن نیاز ها خود و برخوردشان برای رفع نیاز ها یکسان نبوده است ، طبیعتا فرهنگ خاص خود را ساخته و پرداخته اند و از این رو است که تنوع فرهنگی در جوامع مختلف به چشم می خورد ؛ بنابراین : فرهنگ عام است ولی خاص .

شخصیت اجتماعی مردم یک جامعه در فرهنگ عمومی آنها خلاصه می شود لذا اهمیت ، شناخت بررسی فرهنگ عمومی برای ارتقاء و تحول آن در مسیر رشد و توسعه ، آشکار می شود . هنجار ها و الگو های رفتاری و معیار های اجتماعی در یک جامعه مورد مشاهده است . در هنجار ها به دنبال این هستیم که ” چه چیز در فرهنگ مردم “  وجود دارد و در ارزش ها به دنبال این هستیم که “چه باید “  باشد . در حقیقت نگرش آرمانی به آنچه در فرهنگ عمومی انتظار داریم ، ارزش است .

یکی از ویژگی هایی که شناخت ما را نسبت به رفتارهای اجتماعی افراد آسان تر می کند ، ضرب المثل های رایج میان مردم است که روزانه با آنها سر و کار دارند . ضرب المثل ها گونه ای از بیان هستند که داستانی پند آموز در پس آنها نهفته است . هر قدر تاریخ تمدن ملتی دراز تر باشد ، حادثه در آن بیشتر پیدا می شود و مثل های بیشتری در آن وجود دارد . دانشمندان تاریخ و جامعه شناس در بررسی روحیه ها و اخلاق گذشتگان از ضرب المثل های جاری هر محلی که نشان دهنده فرهنگ عمومی آن جامعه باشد استفاده می کنند . دانستن ضرب المثل ها ، گفتن و نوشتن را آسان می کند ، زیرا این جمله ها کوتاه و زیباست و بر دل می نشیند و گفتگوی دراز را کوتاه می کند که اگر در جای خود استفاده شود ، اثر حرف دلنشین تر و بیشتر می شود .

در پژوهشی به عمل آمده توسط این حقیر ، به جمع آوری  ضرب المثل های (فرهنگ عمومی) شهرم  ” کوهنانی ”  پرداخته ام تا هر چه بیشتر مخاطبان عزیز و گرانقدر را با رفتارهای اجتماعی رایج میان افراد آشنا سازم . باشد که این پژوهش برای ارتقاء فرهنگ عمومی گامی موثر باشد .

شهر من شهریست که پیچک های سبز سخاوتش در ورای عتیق عاطفه ها ، در وسعت آبی عشق روئیده است . آنجا که در باغ کوچک خانه های کاه گلی اش  عطر آشنای نان بلوط از ساج غنی همسایه ها هنوز بر شقیقه ام تلنگر می زند ، آنجا که در خلوت صبور دره اش هرگز گُلی پژمرده نمی شود و هیچ نیلوفری عبث نمی روید ، شهری که نهری زلال در بستر صمیمی باغ های انارش تا همیشه ی آسمان جاریست و هر باغش باغستانی است  .  .  .

شهر من آن سو تر از پرواز هاست / در حریم آبی افسانه هاست

شهر من بوی تغزل می دهد / هر که می آید به او گل می دهد

دشت های سبز ، وسعت های ناب / نسترن ، نسرین ، شقایق ، آفتاب

در این شماره به چند ضرب المثل می پردازیم که نشان دهنده رفتارهای افراد  بوده و به خوبی زندگی اجتماعی آنان را به تصویر می کشد :

 

۱–     روله  اِ  گری  ناو ، چم  کاو  شومه  .

چم – کاو : دره ی آبی ، عزیزم گریه نکن ، دره ی آبی را شخم می زنم  ؛. این مثل برای بیان امید به آینده و یا گاها  وعده های سرخرمن  کاربرد دارد ؛ حکایت پدری  است که فرزندش از گرسنگی بی قرار شده است و از کشت و شخم زمین در سال آینده به او امید می دهد تا او را خواب کند .

 

۲–    قَوَ (قَ وَ)  اَ  عِدرا  نَرَسی ،  بِمینِیَ  میرات   .

 

قَوَ : قبا ، بالاپوش ؛ جامه ای را که روز عید بر تن نکردی بگذار آن به ارث برسد ؛ معمولا عید که می شود لباس نو می پوشند و این مثل حکایت هر چیزی است که با وجود ارزش به موقع نرسد .

 

۳–    شِکار  اَر  مِل  چوهَ  دَسِرا  مای  .

 

شکار برای چوب به دست پیش آید : همیشه آن چیزی که باید اتفاق بیفتد به موقع اتفاق نمی افتد .

 

۴-    کـُچکی  اِ  بَن  نِهَتینی  بِنیشیِ  سار  .

 

کچک : سنگ – سار : سایه  . این مثل برای بیان محافظه کاری و سازش در برابر اعمال قدرت است

 

۵–    تِفنگ بنهِ بار خَر گُرگَ مَرته  .

تفنگ اگر با تفنگچی ماهر نباشد کاربرد مفیدی هم نخواهد داشت ؛ هر چیزی باید با کسی باشد که شایستگی و کفایت آن را نیز داشته باشد .

 

 

 

 

 

برچسب‌ها

دیدگاه

  1. هر قوم وملتی که باتاریخ وفرهنگ خود نا اشنا باشد به یقین دچار بی هویتی خواهد شد .مکتوبات جنابتان یاداور عمق وغنای فرهنگی شهرستان می باشد وهمین ها برای ما سرمایه هایی عظیم هستند.بنده حقیر بر خود لازم می دانم قدر دان و سپاسگزار زحمات و تلاش های شما در این عرصه باشم.پاینده و سرافراز باشید

    [پاسخ]

  2. مهدی گرایی گراوند

    دمت گرم ضرب المثلَل خاس و بکر و تازِه بین. .فِرَه خو بی. خدا قوت و عزتت به

    [پاسخ]

  3. خیلی زیباوعالی نگاشته اید.شعرتون خیلی عالیه.وازاینکه درموردفرهنگ طالبی گذاشته ایدسپاسگذاریم.این باعث میشه که ماهرجای واژه ی بافرهنگ یابی فرهنگ رابه کارنبریم.چون هرانسانی فرهنگ مخصوص خودرادارد.ممنون ازقلم زیباتون.

    [پاسخ]

  4. آنطور که مشخص است ضرب المثلهای لکی پرمحتوا و سرشار از مطالب بکر می باشد

    [پاسخ]

  5. به عبارتی ضرب المثل های هر قوم را میتوان به عنوان مشت نمونه ای از خروار
    آداب، سنن و فرهنگ آن قوم تلقی کرد.
    سپاس از قلم شیوای شما جناب منصوری گرامی

    [پاسخ]

  6. درود بر شما
    به امید ادامه ی این کار خوب

    [پاسخ]

  7. کلیی بی ارا کچکه عه گری مویا =کلوخ برای سنگ گریه می کرد

    [پاسخ]

  8. آفرین بر آقای منصوری ادیب بسیار عالیست

    [پاسخ]

  9. درود
    عرض ادب و احترام خدمت عزیزانم
    از اینکه بنده حقیر را مورد لطف خود قرار داده اید سپاس گزارم
    انشالله بتوانم محبت های شما سروران را جبران کنم
    سپاس

    [پاسخ]

  10. درود بر شما
    بخاطر تلاشتان و دغدغه مندیتان در حوزه فرهنگ غنی این دیار

    [پاسخ]

بیان دیدگاه

عکس/ فیلم/ صوت
«کافه کشکان»
تبلیغات و پیام ها
آمار سایت
    • 0
    • 2,333
    • 29,652
    • 218,897
    • 999,188
    • 13,354,691
    • 27,884,101
    • 44,573
    • چهارشنبه ۲۹ دی , ۱۳۹۵
سایت های مرتبط