سرخط خبرها
امروز: شنبه, ۵ فروردین , ۱۳۹۶ | ۱۸:۰۷:۵۵آخرین بروزرسانی : ۱۳۹۶/۰۱/۰۴ ،‌ ۰۸:۵۳
۰۵ تیر ۱۳۹۴در ۷:۳۹ ب.ظ تعداد بازدید: 564 بازدید کد خبر:39164 چاپ خبر

بازخوانی گوشه ای از اسناد منتشر نشده از تاریخ کاسیت ها

0

حسین بیرانوندی

حسین بیرانوندی / پژوهش‌گر کاسیت شناس:   مقال حاضر سعی دارد که به شیوه ایی علمی حضور کاسی ها را در لرستان بررسی نماید ، که اصلا آیا کاسی ها در لرستان حضور داشته اند یا نه ؟ یا این که حرف یک فرض است.   در این رهگذر سوالات عدیده ایی جلوی دیدگان هر […]

۱۷e9ea1bbb4afb9cc8160d9171516192_M

حسین بیرانوندی / پژوهش‌گر کاسیت شناس:

 

مقال حاضر سعی دارد که به شیوه ایی علمی حضور کاسی ها را در لرستان بررسی نماید ، که اصلا آیا کاسی ها در لرستان حضور داشته اند یا نه ؟ یا این که حرف یک فرض است.

 

در این رهگذر سوالات عدیده ایی جلوی دیدگان هر مورخی قرار می گیرد . مثلا این که ، چه زمانی به دیار لرستان کنونی آمده اند ؟  اگر آمده اند آیا در نقطه خاصی از لرستان سکونت داشته اند ؟ یا نه در کل لرستان پراکنده شده اند ؟ ‌آیا در یک برهه زمانی خاصی در این جا حضور داشته اند ؟ یا نه بعد از آمدن دیگر برای همیشه ماندگار شده اند ؟ از همه چیز مهمتر این که آیا در این فاصله زمانی عریض و طویل که از سکونت آنها گذشته آثار لسانی یا به تعبیر اولی مکتوبی از تمدن آن ها بر جای مانده ، یا کشف شده است ؟ که سکونت آنها را در این دیار به وضوح به  ثبوت برساند ؟ و امثالهم.

همه این ها سوالاتی است که ممکن است برای یک پژوهشگر عرصه “کاسی شناسی ” به وجود آید.
مقال حاضر سعی دارد در حد توان خود به این مهم ، به خصوص  سوال آخر  بپردازد  ، امید است که خوانندگان گرام و علاقه مندان به این عرصه کاسی شناسی بهره ایی هر چند ناچیز از آن برگیرند.

بنا به گفته دیاکونف : « کاسی ها در ربع اول هزاره سوم قبل از میلاد به نواحی شمالی لرستان کنونی رسیدند » از این تاریخ ، تا زمانی که به سمت دره دیاله حرکت نمودند مدت زمانی بالغ بر هزار سال در لرستان سکونت داشتند.

قطعا توالد و تناسل آنها در این هزار سال باعث شده که آنها در کل استان لرستان کنونی و حتی خارج از این محدوده کوچک اسکان پیدا نمایند .

در این خصوص ما هیچ شاهد مستقیمی  نداریم و به ناچار این یک حدس و فرض و  گمانی بیش نیست . ولی بعد از اینکه بابل را تسخیر نمودند و امپراطوری آنها به اوج حکومت رسید ، به خصوص از زمان حکومت آگوم سوم ( ۱۴۷۱- ۱۵۰۱ ق. م ) به بعد که کاسی ها  با انقراض سلسله اپارتی، دولت ایلام باستان را منقرض نمودند.

کاسی ها در تمام شرق نزدیک پراکنده شدند و اسکان پیدا کردند، در این جا ما با جرائت بیشتری می توانیم ادعا کنیم که کاسی ها واقعا در لرستان سکونت داشته اند. چرا ؟ زیرا در این زمان لرستان جزء لاینفک ایلام باستان به شمار می رفته است . از آن گذشته اسنادی در دست است که نشان از حضور آنها دارد . این اسناد در نتیجه حفاری باستان شناسان آمریکایی به دست آمده و هیچ شکی در آنها نمی توان اعمال نمود.

یکی از این اسناد یک دشنه برنزی می باشد که هم اکنون در مجموعه شخصی آقای فروغی در تهران نگهداری می شود . بر روی آن یک کتیبه ملکی مختصر از  RN  (  Sar  KiSSati  ) مشاهده می شود . این سند تحت عنوان    j. Bottero  منتشر شده است . این سند متعلق به  بیست سومین پادشاه قوم کاسیت یعنی کادشمان– تورگو  (۱۲۶۴-۱۲۸۱ق.م)  می باشد . (Berinkman. 1976   P 155)

سند دومی که از معبد سور دم (سرخ دم) کوهدشت به دست آمده ، یک تعویض چشم از جنس سلیمان است که مرکز آن به رنگ قهوه ایی تیره و دور آن به رنگ سفید است.  این قطعه در بر گیرنده بخش هایی از یک کتیبه سه خطی از RN  می باشد. تاریخ آن مربوط به ۷۰۰-۶۰۰ ق.م می باشد.

این سند مربوط به دوران حکومت گوریگالزوی دوم  یا گوریگالزو سیخرو ( ۱۳۰۸-۱۳۳۲ ق. م ) بیست و یکمین پادشاه کاسی ها می باشد.
( ibid. p.  ۲۲۷)

سند سوم مجددا یک دشنه برنزی است که در مجموعه آقای فروغی در تهران نگهداری می شود. در روی این سند یک کتیبه چهار خطی از RN  به چشم می خورد که در بر گیرنده عنوان افتخاری و رابطه فرزندی نیز می باشد . بر روی این دشنه نام پادشاه و عنوان LuGAL  SAR  به چشم می خورد. در خط سوم  این کتیبه از کاشتیلیاش به عنوان پدر پادشاه نام برده شده است. منظور از پادشاه در اینجا همان آداد – شوم – اوشور( ۱۱۸۷-۱۲۱۶ ق. م )، سی و یکمین پادشاه شناخته شده قوم کاسیت می باشد . این سند تحت عنوان Dossin / Iranica   Antique  III ( 1962) منتشر شده است. (ibid. p . 90-91)

سند بعدی یک مهره از جنس عقیق جگری می باشد که از معبد سور دم (سرخ – دم) کوهدشت به دست آمده است . بر روی آن یک کتیبه اهدایی چهار خطی سومری آسیب دیده به چشم می خورد . این کتیبه متعلق به پادشاهی است که نام آن  به r ias ختم  شده است . و آن را یک  خداوندگار که  قسمت پایانی اسمش به LiL  ختم می شده است ، پیش کش کرده است، اگرچه که این نام سلطنتی را می توان به صورت شاگاراکتی – شوریاش و همچنین بورنا – بوریاش بازسازی کرد و اما به نظر می رسد که بورنا – بوریاش گزینه بهتری باشد. زیرا فاصله موجود بر روی کتیبه به حروف نگاری این اسم نزدیکتر است و از طرف دیگر یک کتیبه مربوط به گوریگالزو دوم پسر بورنا – بوریاش و دو متن دیگر مرتبط با گوریگالزو از همین عمارت به دست آمده است. به نظر می رسد که این مهره در حدود ۶۰۰ ق. م ساخته شده است. ( ibid .  p . 107)
سند بعدی یک مهره سنگی به رنگ قرمز قهوه ایی می باشد باز هم در معبد سور دم (سرخ دم) کوهدشت به دست آمده و در بر گیرنده یک کتیبه اهدایی سومری پنچ خطی از گوریگالزو پسر بورنا – بوریاش به نین لیل می باشد . تاریخ مربوط به ۶۰۰-۵۵۰ ق.م می باشد ( ibid . p 228)

سند بعدی یک مهره است که مجددا از همان عمارت سور دم (سرخ دم) کوهدشت به دست آمده است، که بر روی آن یک کتیبه ملکی دو خطی به همراه یک متن کوتاه ضمیمه مشاهده می شود. همه این موارد به شکل سومری یا لوگوگرام نوشته شده اند. تاریخ این سند مربوط به ۶۰۰ ق.م می باشد.  این سند مربوط به دوران حکومت گوریگالزو دوم می باشد. ( ibid . p 231)

علاوه بر این مدارک مکتوب ، ما در لرستان یک سری شواهد مستند دیگری داریم ، گرچه حدسیاتی بیش نیستند ولی مستند به نظر می رسند ، مثلا این که رودخانه کشکان نام خود را از نام آنها گرفته است. یا این که تپه کاسیو چغلوندی( بیران شهر کنونی) یکی از باقی مانده های آثار تمدنی آنهاست. یا این که هنوز یکی از طوایف لرستان به نام کوسه ایی ها هستند. و……. بن واژه تمام این شواهد مستند تاریخی ” کس ” یا ” کش ” می باشد ، و این تنها نقطه قوت ما در ارائه این فرضیه هاست.

به جز اسناد مورد اشاره که در بالا از آنها یاد شد اشیاء مفرغی و برنزی زیادی از گوشه کنار لرستان کشف شده است که معمولا دارای کتیبه می باشند.

در این کتیبه ها به پادشاهان کاسی اشاره شده است ، که در این جا به آنها پرداخته نشده است لذا قبلا پوزش ما را پذیرا باشید.

* این مطلب مورخ ۱۵تیرماه ۹۳ در نشریه تحلیلی کاسیت منتشر شده است.

برچسب‌ها

بیان دیدگاه

تا انتخابات
عکس/ فیلم/ صوت
«کافه کشکان»
تبلیغات و پیام ها
آمار سایت
    • 2
    • 18,140
    • 26,722
    • 200,667
    • 872,878
    • 11,652,218
    • 29,868,514
    • 45,982
    • جمعه ۴ فروردین , ۱۳۹۶
سایت های مرتبط