سرخط خبرها
امروز: یکشنبه, ۳ بهمن , ۱۳۹۵ | ۰۹:۱۹:۵۹آخرین بروزرسانی : ۱۳۹۵/۱۱/۰۲ ،‌ ۰۷:۵۰
۲۶ خرداد ۱۳۹۴در ۱۰:۱۷ ق.ظ تعداد بازدید: 2,877 بازدید کد خبر:38752 چاپ خبر

مقایسه شباهت های واژگانی زبان لکی با برخی دیگر از زبان ها و گویش‌های ایرانی/ بخش نخست

0

علی ستاری

علی ستاری*/ کشکان: چکیده در این مقاله پس از معرفی زبان لکی به شباهت­ های واژگانی آن با زبان فارسی باستان، فارسی میانه ، پهلوی، فارسی نو ین و زبان آذری باستان پرداخته شده است. همچنین به برخی آواهای لکی که به زبان­ های کهن نزدیک اما با زبان فارسی نوین تفاوت دارند اشاره شده […]

___

علی ستاری*/ کشکان:

چکیده

در این مقاله پس از معرفی زبان لکی به شباهت­ های واژگانی آن با زبان فارسی باستان، فارسی میانه ، پهلوی، فارسی نو ین و زبان آذری باستان پرداخته شده است. همچنین به برخی آواهای لکی که به زبان­ های کهن نزدیک اما با زبان فارسی نوین تفاوت دارند اشاره شده است. در این مقاله در باره تحول زبان فارسی باستان وخصوصاً تحول فارسی میانه به فارسی نوین بحث شده و در کنار این­ ها مثال­هایی از زبان لکی آورده شده است. با مقایسه­ ی واژگان این زبان­ها و واژگان لکی نشان داده شده است که زبان لکی  زیاد تغییر نکرده و نزدیکی خود را با این زبان­ ها که از زبان­ های کهن ایرانی هستند حفظ کرده است. انجام این مقایسه­ ها و پرداختن به شباهت ­ها و تفاوت­ های بین زبان­ ها می تواند از نظر زبانشناسی و آموزش زبان مهم باشد.

کلید واژه­ ها: زبان، لکی، شباهت واژگانی، گویش، فارسی باستان، تحول زبان

۱- معرفی زبان لکی

در بسیاری از بخش­ های استان لرستان مردم به زبان لکی سخن می­­گویند. مردم شمال و شمال غربی لرستان مانند شهر­های الشتر، نورآباد، کوهدشت، زاغه و چغلوندی به این زبان سخن می­گویند. همچنین تعداد زیادی از مردم شهر خرم آباد لک هستند. علاوه بر این، گسترش گویش لکی در خارج از مرزهای لرستان بسیار چشمگیر است. چنانکه در مناطق وسیعی از استان کرمانشاه مانند شهرهای کرمانشاه، صحنه، کنگاور، هرسین و دهستان های عثمانوند و جلالوند در گفتگوی روزمره از این زبان استفاده می­کنند . بسیاری از بخش های استان­های ایلام و همدان نیز این زبان را به کار می­برند.

گویش لکی با گویش گورانی و گویش کرمانشاهی همبستگی فراوران دارد. این گویش دارای آثار مکتوب فراوان می ­باشد. اخیراً کتابی تحت عنوان ”  گلزار ادب لرستان” که مجموعه ای از اشعار لکی است به وسیله ­ی اسفندیار غضنفری امرایی گردآوری شده و به چاپ رسیده است( امان­الهی بهاروند، ۱۳۷۴ : ۵۷).

ولادیمیرمینورسکی می­گوید لک جنوبی ترین گروه از قبایل کُرد ساکن ایران است. بنا به گفته­ ی زین العابدین شیروانی نام لک برگرفته از واژه ­ی فارسی لک (صد هزار) است، زیرا تعداد خانواده­های اولیه­ ی لک صد هزار بوده است. سلسله ­ی زندیه مهم ترین طایفه ­ای است که از میان لک­ ها برخاسته ­اند(مجله ی شقایق ۱۳۷۶: ۹۰). به نظر اُمان (۱۹۰۴) لکی از گونه ­های زبان کردی است و جزو گویش­ های لری محسوب نمی گردد. چریکف معتقد است که لرها و لک­ها با لهجه­های متفاوتی صحبت می­کنند و گویش آنها از یکدیگر متمایز است. شرفنامه ی بدلیسی(۱۳۴۳ : ۳۲۳) لک و زند را شاخه­ ای از قبایل کرد ایرانی ذکر کرده است.

در استان لرستان به دو گویش وابسته به هم اما مشخص یعنی لری و لکی صحبت می­ شود. طبق نظر گرنوت ویندفور لکی از گویش ­های کردی جنوبی است. این گویش اساساً در میان طایفه­های سلسله(الشتر) و دلفان(نورآباد) در جلگه­ های الشتر و خاوه و در میان طایفه­ های بیرانوند در حاشیه ­ی بالاگریوه واقع در شرق خرم آباد و در بین طایفه ­های پیشکوه از جمله میان طرحانی­ها(کوهدشت)، جلالوند­ها، هلیلانی­­ ها و نیز در بین شماری از طایفه­ های ساکن حد لرستان و کردستان، احمدوند و هرسین رواج دارد(اینگه دمانت مورتنسن ۱۹۹۳ : ۶۰).

سکندر امان الهی بهاروند در کتاب ” قوم لر” در تقسیم بندی زبان­ها و ارتباط گویش لری با آن­ها، لکی را در زمره ی زبان­های گروه شمال غربی قرار داده، یعنی در ارتباط با کردی، گیلکی، طالشی، سمنانی، خوانساری و بلوچی. دهخدا(۱۳۶۵: ۱۷۳) در ارتباط با مدخل”لرستان” می­گوید که سکنه­ ی این نواحی لرها و کردها هستند که از حیث قیافه به هم شبیهند ولی از حیث زبان با یکدیگر اختلاف دارند. سکنه­ ی واقع در شمال غربی آن یکی موسوم به”کردلکی” و قسمت دیگر دارای زبان لری است وی می­گوید لرهای فیلی، ساکن دره ­ی گاماساب و دره­ ی سیمره می­باشند و طوایف مهم آنها کاکاوند و کولی­وند و در دشت خاوه حسنوند، بیرانوند و آلوند و سگوند در دشت الشتر و اطراف خرم آباد هستند. سکنه ی پشتکوه (ایلام) مخلوطی از طوایف لر فیلی، و کرد­لکی هستند که به کلی با هم مخلوط می­باشند ولی در شمال اکثریت سکنه با کردها و در جنوب با لرهاست. طوایف مهم پیشکوه عبارتند از: ملکشاهی، یوسفوند و در دامنه­ ی جنوبی گراوند و در انجیرکوه کردهای دیناروند و غیاثوند. نگارنده بر این باور است، آنچه را که دهخدا کردهای لرستان، کرد­لکی و لر فیلی می نامد در واقع لک هستند.

۲- پیوستگی واژگانی زبان لکی با سایر زبان­ها

واژگان لکی بسیار غنی است، زیرا از زبان­هایی بوده که زیاد تن به تغییر نداده و تعداد علایم نگارشی و آواهایش بیشتر است، علی محمد ساکی در کتاب جغرافیای تاریخی و تاریخ لرستان چنین می‌نویسد:

“این واژه‌ها اعم از لری و لکی بسیار و برای مقاصد مختلف کلمات زیادی وجود دارد و با آنکه لغات و کلمات مترادف آنها به اندازه‌ی فارسی نیست، اما از نظر ادای مقصود واژه‌هایی در اختیار گوینده هست که این گویش را وسیع و غنی ساخته‌اند. بر خلاف لهجه های دیگر برای سنین گوناگون افراد و جانوران نام‌های خاص وضع گردیده است، یعنی مانند فارسی به گاو یک ساله، دو ساله، سه ساله و پنج ساله تنها گاو نمی‌گویند بلکه برای هر کدام واژه‌های مخصوص هست که اهمیت این گویش را نشان می‌دهد”

مهری باقری درکتاب تاریخ زبان فارسی ( ۱۳۷۵ :۶۶ )می‌نویسد:

“زبان­های ایرانی دوره ی میانه زبان­هایی هستند که در فاصله‌ی زمانی سالهای ۲۵۰ پیش از میلاد (تأسیس سلسله اشکانی)و ۶۵۱ میلادی (انقراض سلسله ساسانی)‌ در سرزمین ایران به کار می‌رفتند.”

وی می‌گوید که از میان زبان­ های متعددی که در ایران در  دوره میانه به کار می‌رفتند آثار و اسناد مکتوبی از زبانهای پهلوی اشکانی، پهلوی ساسانی، سغدی، سکایی، بلخی و خوارزمی باقی مانده است. این زبان­ها با توجه به مختصات و ویژگی­ های ساختاری و موقعیت و محدوده‌ی جغرافیایی‌شان به دو گروه اصلی به شرح زیر تقسیم می‌شوند:

الف) زبان­های ایرانی میانه گروه شرقی:سغدی، سکایی، بلخی و خوارزمی

ب) زبان­های ایرانی میانه گروه غربی : زبان­های ایرانی میانه غربی را بطور کلی پهلوی نیز می‌خوانند و خود به دو گروه تقسیم می شوند.

*زبان ایرانی میانه شمال غربی: زبان ایالت باستانی پارت است. نام این سرزمین در کتیبه‌ی داریوش به صورت parθawa ( پرثو) ذکر شده است.

*زبان ایرانی میانه جنوبی غربی: زبان ایالت پارس است که در کتیبه‌های فارسی باستان به صورت pārsa (پارس) ذکر شده است.

سکندر امان الهی بهاروند در کتاب قوم لر (۱۳۷۴) در تقسیم بندی زبانها و ارتباط زبان لری با آنها لکی را در زمره‌ی گروه شمال غربی قرار داده و لری را در زمره‌ی جنوب غربی.مینورسکی می‌گوید که لکها در نواحی شمال و شمال غربی لرستان که گاهی لکستان نامیده می‌شود زندگی می‌کنند.

بیشتر پژوهش ­های انجام شده نشان می­­دهند که از نظر واژگانی زبان لکی بیشتر به گویش­ های شمال غربی ایران نزدیکتر است تا گویش­­های جنوب غربی. احمد کسروی(۱۳۴۱ : ۲۸) در کتاب “آذری یا زبان باستان آذربایجان” در باره ی اختلاف زبان پهلوی شمال و جنوب می‌نویسد :

“آنچه در شمال زاء بوده در جنوب دال می­ شده چنانچه هنوز هم به جای دانم و داماد که از جنوب است، در شمال زانم ( در کردی) و زوما ( در سمنانی) گفته می‌شود.”

در زبان لکی نیز این دو واژه(مزونم و زوما) را با همین صورت و معنا بکار می­‌برند.  بنابراین می­ توان نتیجه گرفت که لکی از زبان ­های شمال غربی است.”

 اریک جان آنونبی(۲۰۰۷)[۱] بین دو گونه­ ی لکی پشتکوه(ایلام) و پیشکوه(لرستان) تمایز قائل می­­شود. وی می­گوید گرچه لک­­های پیشکوه از نظر قومی مرتبط با قوم لر هستند، گویش لکی متمایزِ آنها در واقع یک زبان ایرانی شمال غربی است که با کردی دارای رابطه­ ی موروثی[۲] نزدیکی است(اریک جان آنونبی: ۱). از دیدگاه او خانواده ­ی شمالی زبان­های ایرانی شامل کردی و گونه­ های مربوطه مانند تالشی، تاتی، گیلکی و بلوچی است و خانواده ­­ی جنوب غربی شامل پیوستار لری، فارسی و سایر زبان­ هایی است که به آنها نزدیکند. وی به نقل از ویندفور(a1989) لکی را به همراه کردی و گونه­ های مربوطه، متعلق به گروه شمال غربی­ زبان های ایرانی می­­داند.

مسئله­ ی مهمی که آنونبی به آن اشاره می­­کند تغییر زبانی[۳] است که در میان جمعیت لک­زبان خرم ­آباد خو د را به پیش برده. به نظر نگارنده این مسئله در همین سطح باقی نمانده بلکه هرچه بیشتر به سوی تبدیل زبانی[۴] پیش رفته است. دلیل عمده ­­ی این فرایند وجود گویش لری به عنوان زبان مرکز استان و زبان اداری است که آن را به زبان معتبرتر تبدیل کرده و بیشتر مردم خرم آباد خواسته یا ناخواسته آن را به کار می­برند.

آنونبی به نقل از اورانسکی(۱۹۷۷) شیوه­ های زیر را برای تمایز زبان های ایرانی شمال غربی از جنوب غربی پیشنهاد می­کند:

*تناوب /z/ و/d/ در ابتدای ریشه ­ی دان که در شمال /z/(زون) است و در جنوبی /d/ (دون).

*تناوب /z/ و/d/ در ابتدای واژه­ ی داماد که در شمال /z/(زوما) است و در جنوبی /d/ (دوما).

*تناوب /ž/ و/z/ در ابتدای واژه­ ی زن که در شمال / ž /(ژن) است و در جنوبی /z/ (زن).

بر اساس دسته بندی اورانسکی گونه­ های لری و نیز فارسی ویژگی زبان­های جنوب غربی را نشان می­دهند،در حالیکه لکی به طور پیوسطه الگو­های زبان­های شمال غربی را دارد وبه کردی نزدیک­تر است و مشابهت بین لکی پیشکوه و لری لرستان حاصل تماس ناحیه ­ای[۵] است تا وابستگی موروثی.

۳- هدف

هدف کلی زبانشناسی تاریخی بررسی چگونگی تغییر زبان­ها است. و اینکه چه نوع از تغییرات زبانی امکان وقوع دارد.کشف رابطه خویشاوندی زبان­ها و مسیر تحول آنها چه به صورت منفرد و چه در مقام عضوی از خانواده زبانی از جمله اهداف مهم زبانشناسی تاریخی است(نغزگوی کهن:۳).

نگارنده با توجه به هدف بالا و اینکه از نظر زبانشناسی مطالعه‌ی گویش­ها برای پی بردن به ساختارهای واجی، واژی و نحوی آنها و در تهیه‌ی اطلس های گویش­ها کاربرد دارد، به مقایسه لکی با زبان های ایرانی  پرداخته است. علاوه بر این، در این مقطع زمانی که زبان فارسی مورد هجوم واژه های بیگانه است، زبان های ایرانی می توانند به عنوان یک پشتوانه محکم برای  ساخت واژه های جدید  به کار روند. هدف دیگر مطالعه ی زبان های ایرانی، از جمله لکی جلوگیری از نابودی آنهاست.

۴- روش تحقیق

زبان شناس تاریخی می کوشد تا با مقایسه ی زبان های ثبت و بررسی شده، عناصر مشترک در همه ی آنهارا مشخص کند و با به کار گرفتن دانش خود در باره ی اصول عمومی تغییرات زبانی، تا حد ممکن به توصیف ساخت زبان مشترک بپردازد(مدرسی۱۳۷۳ :۲۷). نخستین گام در پژوهش های زبان شناسی، گردآوری عملی مواد اولیه ای است که موضوع تحلیل­ها و تعبیر و تفسیرهای بعدی قرار گیرد. زبان شناس چهار منبع مشخص برای گرد آوری مواد اولیه در اختیار دارد: گفتار خود زبان شناس،گفتار افراد دیگر که به زبان او سخن می گویند، گفتار افرادی که به زبان­های بیگانه سخن می گویند و بالاخره اسناد مکتوب.

داده های این پژوهش با مطالعه ی منابع تاریخ زبانشناسی، بویژه کتابهای تاریخ زبان فارسی خانلری(۱۳۷۴)، تاریخ زبانشناسی مهری باقری(۱۳۷۵) و تاریخ زبان فارسی ابوالقاسمی(۱۳۸۵) و مقایسه ی آن با شم زبانی نگارنده که خود لک زبان است ، گرد آودی شده اند.

۵- تجزیه وتحلیل داده ها

۵-۱-مقایسه لکی با فارسی باستان

در زبانشناسی تاریخی-تطبیقی برای مطالعه­ ی تاریخی زبان ها، دوره های زمانی ویژه ای در نظر گرفته شده است. دوره ی باستان از حدود سال ۱۰۰۰ پیش از میلاد یعنی زمان تقریبی ورود ایرانیان به فلات ایران آغاز می شود و تا سال ۳۳۱ پیش از میلاد، زمان بر افتادن امپراطوری هخامنشی ادامه می یابد(صفوی۱۳۹۱ :۴۳).

محسن ابوالقاسمی(۱۳۸۵: ۵۳-۱۰۵) به شرح واژه های متون فارسی  باستان پرداخته. نگارنده با مطالعه ی این واژه ها و مقایسه­ ی آنها با واژه ­های لکی دریافته که این واژه ­ها هم ریشه هستند.[۶] هم ریشه­ ی یک واژه در یک زبان، واژه ای است در زبان دیگر که دارای صورت و معنای مشابه است. این هم ریشه ها در جدول (۱) مقایسه شده اند. این جدول نشان می دهد که هم ریشه­های فارسی باستان و لکی دارای صورت و معنای مشابه هستند.

جدول (۱) مقایسه ی واژه های مشترک فارسی باستان و لکی

پارسی باستان لکی فارسی
دادن، مادر
ima imæ ما
awa ævæ آن
baw bawæ بودن، پدر
hyat hæne زمانی
hvar hwær خورشید
aδa æsæ آن زمان، آن زمانها
tauhmā tØm تخم، خانواده
brātā bra برادر
ah ha هست، بودن

 

[۱] .Erik John Anonby: Kurdish or Luri , Laki’s Disputed identity in the Luristan province of Iran,Kurdiche studien (2004/2005:7-22).

[۲] .genetic

[۳] .Language shift

[۴] .language change

[۵] .areal contact

[۶] cognate

 

*دانشجوی دکتری زبانشناسی/ مدرس دانشگاه های لرستان و پیام نور

Email:sephrsina.ir@gmail.com

برچسب‌ها

دیدگاه

  1. باسلام خدمت جناب آقای دکتر علی ستاری.استاد مطالبتان مثل همیشه بامحتوا و ارزنده بود.

    [پاسخ]

  2. با سلام آقای دکتر مثل همیشه ارزنده وبا محتوی نوشتید.دست مریزاد

    [پاسخ]

  3. آغا فئمسیم که له کی جزئ کوردیه
    و خودا ئیما لورل فیلی یا لورستانی لکلن د خومو نوئنیم و وا اونو هیچ قرابتی ناریم
    شما سی کوردیا کوردیا سی شما

    فقط ها وت بوئم ار قرار و درج منابعه دونسویت که د اکثر مناع کوردی لورین یکی د چار قوم اصلی کورد معرفی میکن ولی ئیما چون هویت داریم نه تنا ذوق نمیکم بلکه قویا یئنن رد میکیم ولی شما……

    [پاسخ]

    مهران در :

    در بحث علمی باید تعصبات را کنار گذاشت.

    [پاسخ]

    لک در :

    تصعب بیجا مانع پیشرفت است آغا

    [پاسخ]

    ناشناس در :

    تر همان است که در همه ایران بدان معروف است. لک خود یک قوم جداست و نه لر است و نه کرد. درود بر قوم لک

    [پاسخ]

    ع ستاری در :

    با سلام و احترام خدمت جنابعالی. مطمئن باشید هیچ تعصبی در کار نبوده وتلاش شده از دیدگاه علم زبانشناسی و بهره بردن از منابع مطالب ارائه شود.پذیرای دیدگاه علمی شما هستم.

    [پاسخ]

  4. ده ست نیه ژی آقای ستاری. ان شا الله که جه وُنه ل لک در مورد شناساسایی و شناسونن فه رهه نگ و زوئن لکی زحمه ت بکیشین ئو وه زئون مادری کمکیِ بهه ن.سپاس ئه ج زحمه تت.

    [پاسخ]

    ع ستاری در :

    با سپاس از لطف شما.امیدوارم با همکاری هم به حفظ زبان و تقویت فرهنگمان کمک کنیم.

    [پاسخ]

    ناشناس در :

    درود بر آقای ستاری من افتخار آشنایی با شما را دارم. اینجانب متخصص چشم در کرج هستم. به امید داشتن استانی به نام لکستان و…

    [پاسخ]

  5. سپاس دکتر. به امید اینکه تلاش شود با فرزندان آینده نیز لکی صحبت کنیم تا اصالت این سرزمین کهن در یادها بماند.

    [پاسخ]

  6. با عرض سلام و ارادت خدمت استاد عزیز، عالی بود مثل همیشه از محتوای آن استفاده کردیم.

    [پاسخ]

    ع ستاری در :

    با سپاس فراوان. منتظر راهنمایی های ارزنده شما هستم.

    [پاسخ]

  7. درود بر دکتر ستاری که با مقایسه ی واژگان زبان لکی با فارسی باستان و دیگر زبان ها، به اصطلاح واژه ی «زبان «برای لکی به جای گویش اشاره کرده،و آن را از دیگر گویش ها متمایز نمود ه اید.

    [پاسخ]

    ع ستاری در :

    سپاسگزارم استاد محترم . پذیرای راهنماییهای ارزنده شما هستم.

    [پاسخ]

  8. احسنت جناب دکتر.مطالب بامحتوایی بود موفق باشید

    [پاسخ]

  9. درودبراستادگرانقدر..
    مطالب مفیدی بوداستفاده کردیم
    همیشه روشن باشیدوپرتلاش

    [پاسخ]

    ع ستاری در :

    با سپاس فراوان از لطف و توجه شما.

    [پاسخ]

  10. دوستان عزیز لک آن گویشهایی که شما به واسطه نزدیکیشان به لکی ،لکی را هم کردی می دانید نظیر کرمانشاهی و ایلامی،کردی نیستند بلکه لکی هستند

    [پاسخ]

    ع ستاری در :

    من چنین چیزی را نگفته و ننوشته ام. تنها به مشابهت های واژگانی زبانهای ایرانی پرداخته ام. لطفأ نتیجه گیری بخش دوم را مطالعه بفرمایید.

    [پاسخ]

    ناشناس در :

    چند نمونە دیگر از شباهت دستورزبان لکی وسورانی علاوە بر شباهتهای ارگاتیو کە در کامنتهای قبلی نوشته شده: ئەڕا کوە مە چین؟= بۆ کوێ ئەچی؟ کە معادل کردی کرمانشاهانی آن: چیدە کوو؟ است. ئەڕا چیە سی؟= بۆ چیەتی؟ کە کرماشانی یا بە بیان بهتر کلهری آن ئەڕاى چەیە؟ است. این س همواره در جاهایی که در سورانی ت استفاده میشود دقیقا به کار میرود که در دیگر گویشهای کردی نیست. البته شباهت دستوری لکی و سورانی بیشتر از این موارد است و معمولا الگوهای متفاوت این دو گویش با نظام چیدمان کلمات در فارسی مشابه یکدیگر است. نمونه های ساختار ارگاتیو: کارم کرد یعنی کار کردم و بردمی یعنی او مرا برد و بیچارت کردم یعنی تو مرا بیچاره کردی در هر دو گویش سورانی و لکی که در کلهری و لری مشابه فارسی است.

    [پاسخ]

  11. با عرض سلام و ادب
    جناب ستاری عزیز مطلب بسیار جامع و گویا و ارزشمند بود.خواهش دارم که فعالیت خود را در فضای مجازی بیشتر نمائید تا بیشتر از دانش شماها استفاده بشود

    [پاسخ]

    ع ستاری در :

    با سپاس از بذل توجه شما.

    [پاسخ]

  12. با سلام خدمت استاد ستاری عزیز؛ بنده کاری به لکی ولری ندارم, ؛ چرا میانترم زبان رو ۱ دادی بهم ؟؟؟؟؟؟؟

    [پاسخ]

  13. پیرمردی در اورمانات به من گفت لک در اصل لق بوده به معنای شاخه و در اصل چون همه ی مادها کرد هستند و به مرور زمان از هم جدا شدند و خود لکی به دلیل نزدیکی پارسی خیلی کلمات را از پارسی گرفته و روز به روز به پارسی نزدیکتر می شود مانند لکی حرف زدن مردم الشتر ،بروجرد ،ملایر،نهاوند و اینکه تمام زبان های حاضر ایرانی الان دیگر وابسته به زبان خارجه انگلیسی و فارسی می باشند

    [پاسخ]

    لر کلهر - خرم آباد در :

    کرد اصلا ماد نبوده و نیست . این فقط در حد نظریه بوده .
    مادهای واقعی لک ، ملکشاهی ، گوران و……… هستند .

    [پاسخ]

  14. لکی و هورامی اصالتا یکی هستن متاسفانه لک های لرستان لکی رو دارن نابود میکنن

    [پاسخ]

  15. زبان لکی خوب یک گویشه حالا نژاد چی چطور اکثر لرها رو لک زبان معرفی کرده اند حتی زبان لرهای پشتکوه ایلام کنونی رو محکی فیلی معرفی کرده اند زبان دلیل بر قومیت نیست چون میاد و میره ثابت نیست زبان لکی هم واژگان کردی داره هم لری

    [پاسخ]

    لر کلهر - خرم آباد در :

    زبان لکی واژگان کردی نداره .
    این زبان کردی هست که واژگان لکی و فارسی داره .
    چرا لکی رو با زبان کردی عراق ، سوریه ، و ترکیه مقایسه نمیکنید ؟!!
    کردهای ایران اکثرا در زمان هشت سال دفاع مقدس به ایران خصوصا پاوه ، سنقز ، و جوانرود اومدن .

    [پاسخ]

  16. فقط کلهری اصیل ترین زبان واصیل ترین نژاد آریایی درکتاب شرفنامه زبان کردی به چهارشاخه تقسیم شده ١کلهری ٢سورانی٣کرمانجی۴لری اسمی از لک ولکی نیست مطالبت به درد زباله دانی می خوره باسواد

    [پاسخ]

  17. محمد باجول وند از اهواز

    با سلام، من از طایفه سکوند واز ایل باجول وند هستم، لطفآ ما رو به کوردها نچسبونید. مرسی

    [پاسخ]

    پیا لورسونی در :

    حرفت کاملا درو سه ..شما د لور ویته… من اندیمشکی ام تا حالا سکوند کرد نی مه ولی لور دی مه

    [پاسخ]

  18. محمد باجول وند از اهواز

    لطفآ طایفه بزرگ سکوند از ایل باجول وند رو به کوردها نچسبونید-چون ما لرتبار و لرزبان هستیم.و لره اصیل هستیم.

    [پاسخ]

  19. محمد باجول وند از اهواز

    ایل باجول وند(سگوند) و ایل بیرانوند، در حدوده دو میلیون نفر جمعیت دارند و هر دوایل از یک نژاد هستند و دارای یک ریشه مشترک هستند، وما خودمان را لرتبار و لرزبان میدانیم و به لر بودن خودمان افتخار میکونیم.با سپاس

    [پاسخ]

  20. سلام براکم.دست نیه ژی ارا ای چیه الی فره رنگینه که نوسانته.انشالامنیش اگرعمری بووه گرد چن نفراژ دوسلم که پزشکنقراره اژ گرد طایفه ل لک زوان نمونه خوین بگرین ارا ازمایش ژنتیک که بزانیمن دقیقا کام طایفه ل ریشه کوردی دیرن وکام ریشه ل ترک دیرن.وژیشم نزیک وه پنج شش ساله دیرم اژ ای لا واه لا مطلب جمعه مکم که واقعا مستند بو نه هرمطلبی که وه نون وبلاگی نویسایه…داخم که فره اژ کس لی که ادعای دلسوزی ارا ه یت لک دیرن حتی اویلل وژان هم نمیلن وه لکی قسه بکن بعد مان و وبلاگ درسه مکن که مثلا بوشن فره هانه هول لکی.ای جواو ای اقای باجولونده باید بوشم که براکم اوه که تو وژت کورد بزانی یا لور هیچ فرقی نیری چون تو متعلق به تباریکی که وافعا هیت نه تباری که فکره مکی

    [پاسخ]

    پیا لورسونی در :

    دست درد نه که برارم… اقای باجولوند میاسه د شما بپرسی ی چه کسی یه!:)) …

    [پاسخ]

  21. لک زبانی دور از اضافات کلامیه انصافا هور لکی کجا هوره کردی کجا لکی حماسی وشیرینتره ولهجه لری دست بوس زبان لکی در اشعار وضرب المثلها کدام غنی ترن کدام روانترن من میگم حتی کوردی لهجه ای از زبانهای قدیمیه .ما بسنده کردیم به زبانشناسان غربی کسی باید که با جان ودل درک کرده باسه سخن ران باشه من هر سه زبانو کامل بلدم و باهاشون حرف میزنم .

    [پاسخ]

    پیا لورسونی در :

    بیسواد لوری لهجه نی زبانه… نونی بپرس شما لکی و کردی زوری کلامتو و فارسی نزدیکتره… لوری که ایما صحبت میکیم فارسیزه …لطف در مورد زون خوتو تز بیی تو

    [پاسخ]

  22. سلام خدمت نویسنده محترم در جواب آقای سگوند (باجولوند ) اگه شما قدری آگاهی داشته باشی اولا بیرانوند و سگوند و با جولند (باجلان ) یک ریشه دارن باجلانها که شما هستی وبیرانوندها وسگوندها در ۳ قرن پیش از موصل به لرستان آمده اند و اصالت کردی دارند یک کم مطالعه کن بعد از این به زبان خودت نگاه کن ببین به کردی نزدیتر است یا لری و انگهی طبق تمام مدارک تاریخی و قرائن اصلاٌ لرها هم کرد هستن ما افتخار می کنیم که برادر لکی را کوچکی کنیم

    [پاسخ]

  23. واقعا تعجب می کنم از کامنت های این عزیزان….این مقاله یک مقاله علمیه و‌ اصل هر مقاله علمی اثبات بر بی طرفی علم ‌در یه کاوش علمی هستش….من خودم یه لک زبان هستم که در یک کشور اروپایی زندگی‌ می کنم…عزیزان دیگه مهم نیست من فکر کنم کردم یا لرم یا طوایف بیرانوند لک زبان هستن یا لر زبان….مهم اینه که در یک مقاله علمی به ریشه زبان علمی و اینکه سرمنشا لکی چی هستش برسیم….من نمیدونم در این هزاره سوم چرا هنوز اینقدر تعصب و حمیت تو مردمان سرزمینمون ایران هست….بقول شاعر:
    هین سخن تازه بگو تا دو جهان تازه شود…..وارهد از حد جهان ٬ بی حد و اندازه شود.
    با تشکر از دکتر برای مقالشون اما با توجه به مطالعات سطحی من پیشنهاد می کنم دست به مقایسه زبان لکی با زبان مادی و ارامی هم بزنید….پیروز باشید

    [پاسخ]

    دیار لک در :

    سر منشه لکها طبق تمام نقشه ها باستان همیشه همراه کاسی امده.از نقشهای قدیم هم محدودش مشخصه و از لرو کرد جداست.اگه مایلید نقشها رو بفرستم.زبان لک و نژاد لک مجزا از لری و کردیست.ولی متاسفانه شما دارید دفاعت کورکورانه هستش.ما تعصبی حرف نمیزنیم بلکه با مدرک حرف میزنیم و جناب دکتر تحقیش سرسری و بدون …..ویکسری شباهتهای بی خود اصالت نژاد لک و زبان پهله رو زیر سوال بردن.برا اثابتش دکتر بره زبان پهله رو بخونه تا متوجه بشه چقد ربان لک و کرد فرق دارن

    [پاسخ]

  24. زبان هورامی تمام ویژگی های یک زبان باستانی را داردمانند رعایت جنسیت در صرف افعال و ضمایر و صفات و وجود اصوات و صامت هایی که در زبانهای فارسی و کردی موجود نیست. بنابراین زبانی که قدمتش از فارسی دری هم بیشتر است چگونه می تواند زیر مجموعه زبان کردی باشد که خود به مراتب حادث تر است. قلت جمعیت نمی تواند بهانه ای برای این امر باشد . امروزه زبان اوستایی متکلم ندارد و نیز زبان پهلوی و با این حال این دو زبان اصالت خود را حفظ نموده اند زیرا قواعد و واژه های مخصوص بخود را دارند و این در باره زبان هورامی نیز صادق است.در گذشته نه چندان دور مردم اورامانات خود را گوران میدانستند و نام کرد به اقوام جاف و اردلان و سورانی اطلاق میشد و تنها در چند دهه اخیر در اثر رشد ناسیونالیزم کردی و توسعه ابزارهای پخش و ترویج زبان و فرهنگ سورانی مانند کتب و جراید و کانال های ماهواره ای و سایتهای انترنتی بود که بتدریج این حس مستقل بودن هورامی ها یا گوران زایل شد. اما تجارب کردستان عراق نشان داد که ناسیونالیزم کردی بیش از هرچیزی زبان هورامی را تهدید میکند . در گذشته نه چندان دور در استان سلیمانیه عراق تعداد متکلمین بزبان هورامی بسیار بیشتر از امروز بود اما در یک قرن اخیر زبان هورامی در عراق به چند روستای دور افتاده منحصر شده است. و هرگاه بحث زبان مادری پیش می آید ناسیونالیستهای کرد و گروههای قومگرای آن که مورد حمایت امپریالیزم و صهیونیزم اند سعی دارند وانمود کنند که مثلا زبان سورانی زبان مادری همه مردمان ساکن در غرب ایران یا شمال بین النهرین است و همانند ناسیونالیستهای عرب و ترک و فارس سعی در اسیمیله کردن قومیتهای کوچکتر دارند این آسیمیلاسیون در شمال بین النهرین اقوام آسوری و کلدانی و شبک و یزیدی و هورامی را مشمول خود قرار داده است.

    [پاسخ]

  25. لکها و هورامها در اصل گوران و جدا از کردها و لرها هستند

    [پاسخ]

    مهدی اسدیان بیرانوند در :

    با سلام خدمت زبان شناس عزیز
    بنده که سوادی چندان ندارم اصولا خود انتالوگ لکی رو جز زبان های شمال غربی ایران و زیر شاخه چهارم کردی قرار داده
    >>>>>به یاد داشته باشید که واژه کورد تنها برای دامدار و گله دار بکار برده میشده >>>>
    و لکی طبق تحقیق جناب فرامرز شهسواری از نظر اوایی تفاوت دارد با کوردی
    خود ناتل خانلری که لکی را در زمره کردی جایی داده میگه کردی یکسان نیست و بعید دانسته میشه یک زبان باشه و یه ریشه
    بنده با جناب شهسواری موافقم
    ۱- نمونه اقایی دهخدا لهجه باباطاهر را ملایری میداند. حال انکه در ملایری بوشم و مال و تنها مختص لکی است. چگونه گفته های ایشان سند است؟
    ۲-از این دسته سخنان بسیار داشتیم نمونه اسکندر امان اللهی بهاروند میگویند که لک ها ماهجرن و این بالاگریوه از اول اینجا بوده .
    ایشان حتی مطالعه نداشتند و دفاتر اهل حق را نخوانند!!!!!!!!!!
    ۳- دیگر از این سطحی نگری خسته شدم
    دوست عزیز بنده هم میخواهم مقایسه ای بین زبان لکی و پهلوی ساسانی ازفرهنگ واژگان د.ن منکزی انجام دهم چگونه مطلب خود را باز نشر کنم در اینجا لطفا راهنمایی کنید

    [پاسخ]

    لر کلهر - خرم آباد در :

    لکی یک زبان هست . اونچه که شباهت بین کردی و لکی هست در واقع ورود کلمات لکی و فارسی در بین کردهای ایران است ، وگرنه کردی عراق و سوریه ، ترکیه بیشتر شبیه عربی و …… هست و نه زبان های ایرانی .

    [پاسخ]

  26. با سلام
    چون لک نباشد تن من مباد
    به نظر من هم، لکی ربطی به کردی یا لری نداره و یادتون باشه که قسمت هایی از شاهنامه به زبان لکی سروده شده در حدود چهارصد سال پیش که الان هم موجوده . البته شاید این سه تا قوم یکی باشند ولی اونطوری نیست که ما جزیی از اونا باشیم….

    [پاسخ]

  27. سلام نوشته و تحقیقتان زیبا و پرمحتوا و احساس قرابت شدید داشتم چرا که
    همانطور که در تحقیقتان حروف ز در زبان های شمال غربی به جای حرف دال در زبانهای جنوب غربی استفاده میشد
    ما بلوچ ها همینطور به دانستن زانتن و در اول شخص زانین
    و هم به داماد زاماس تلفظ می کنیم
    واژه زن را چن
    و واژه روز را روچ تلفظ می کنیم
    لکی جوانین زوانی دوست دارین یادی گران
    به بلوچی نوشتم لکی زبان خوبی است دوست دارم یادش بگیرم

    [پاسخ]

  28. چند نمونە دیگر از شباهت دستورزبان لکی وسورانی علاوە بر شباهتهای ارگاتیو کە در کامنتهای قبلی نوشته شده: ئەڕا کوە مە چین؟= بۆ کوێ ئەچی؟ کە معادل کردی کرمانشاهانی آن: چیدە کوو؟ است. ئەڕا چیە سی؟= بۆ چیەتی؟ کە کرماشانی یا بە بیان بهتر کلهری آن ئەڕاى چەیە؟ است. این س همواره در جاهایی که در سورانی ت استفاده میشود دقیقا به کار میرود که در دیگر گویشهای کردی نیست. البته شباهت دستوری لکی و سورانی بیشتر از این موارد است و معمولا الگوهای متفاوت این دو گویش با نظام چیدمان کلمات در فارسی مشابه یکدیگر است. نمونه های ساختار ارگاتیو: کارم کرد یعنی کار کردم و بردمی یعنی او مرا برد و بیچارت کردم یعنی تو مرا بیچاره کردی در هر دو گویش سورانی و لکی که در کلهری و لری مشابه فارسی است

    [پاسخ]

    لر کلهر - خرم آباد در :

    خودتو اذیت نکن زبان تعیین کننده نژاد نیست . شاخص های دیگر مهمه .

    [پاسخ]

    کلهر گیلان ... در :

    ما چیزی به نام لر کلهر نداریم اگر کلهری در خرم آباد است و یا بختیاری است این ها مهاجرینی هستن که اونجا رفتن …. در واقع خواستگاه ایل کلهر همان کرمانشاه و کردستان است …. مسیله را قاطی نکن برادر … اگر هم زیاد اصرار دارید لر فقط یک نام است در اصل همه ی لرها کوردن … این من نمی گویم تاریخ میگه … محققین خارجی میگن .. واقعیت میگد

    [پاسخ]

  29. با سلام لک بی شک شاخه ای از قوم کرد است …. در طول تاریخ و تمام اسناد مدارک لر و لک و کورد یک نژاد و یک قوم محسوب شده اند من به عنوان یک لک افتخار می کنم کورد باشم …. کرد یک نژاد واقعا عالی است …. حالا اصراری نیست هر کس می خواد هر کس نام خود را بگذارد ولی و اقعیت چیزی دیگری است ….

    [پاسخ]

  30. تشابه کلمات اضلا شرط نیست کلمات فارسی در لکی کردی و…… ایامیتوانیم همه را فارس بگوییم

    [پاسخ]

  31. احمق ترین مردم کسی است که به ملت بخواد دیکته کنه که اصل و نسبت چیه!!! کافیه از بزرگانت (پدر و پدربزرگ..) بپرسی اونها بهتر میدونن… مثلا شما میگی ما لک هستیم نه لر نه کرد این قابل احترامه ولی ی دوستی میگن ما لک نیستیم کرد هستیم اینم قابل احترامه… خود من اصالتا کرد سوریه هستیم ولی الان فقط خود و پدرم خودمون رو لر و ایرانی می دونیم..

    [پاسخ]

  32. آقا اینقد لر کرد لک نکنید.. مردم لک مردمی هستند بین لر و کرد و علی رغم تشابه تشابه بسیار فرهنگی با لرها و تشابه زبانی بسیار با کردها ،البته دارای ویژگی های فرهنگی منحصربفرد ی هم دارند حالا اصلا قوم لک … بابا لرها و کردها هزارسال پیش به یک زبان مشترک صحبت میکردند و از هزار سال پیش تاریخ و فرهنگشان جدا میشه ..شرف نامه قوم کرد لرها را یکی از ۴شاخه اصلی خود میدونه به اضافه کرمانج کلهر گوران …صحبتی از لک ها نیست مطمئنا لک ها رو طایفه از کرد دانسته.. پس شواهد تاریخی ویژگی فرهنگی لری زبان کردی رو این قوم یا ایل نشون میده خلاص… دوستان نرنجند در تاریخ از حدود هزار پانصدسال پیش از کردها نام برده بعد از هزارسال پیش لرها ولی هیچ تاریخی که لک ها را قومی جدا از این دو بدونه نیومده و اگر کریم خان زند پادشاه زند نبود اسمی از لک زبان نمی اومد…البته کریم خان زند در سخنانش به صراحت خودش رو لر معرفی میکنه!!!

    [پاسخ]

  33. دلیلی دیگر بر اشتباه بودن پسوند وند برای نام طوایف لک:
    چغلوند، گرگوند، سگوند و دالوند به نظرشما یعنی منسوبان به گرگ و…؟ درحالیکه اگر به جای ”وند”، همان ”ان” را لحاظ کنیم، معنایشان می شود [سرزمین] گرگها(جای پرگرگ)و… که منطقی و معقول تر است. پس نام درست طوایف مذکور، مشابه هوزمانن وبالن و ایوتین و جلالن و کاوشن… چقلن و گرگن… خواهد بود که در لکی بسیاری از آ ها ا تلفظ میشوند مانند تل بجای تال یا کنی بجای کانی… یعنی گرگن معادل گرگان است…

    [پاسخ]

  34. باسلام واصعاازاین وبلاگ خ اطلاعات خوب راجب لک وزبان لکی خواندم ازاقای ستاری نهایت تشکررادارم

    [پاسخ]

  35. فرشته از گیلان۸

    مادر وپدر از کردهای کرمانج وفقط پدر بزرگم یک رگش لک بود که لک های گیلان خود را کرد میدانند پس ما که تبعید شده از دیار کرمانشاه وکردستان هستم خودمان را کرد می دانیم از نظر معنی کردی کرمانج ولکی خیلی شبیه هم هستن مثل زاوا.زوما . ژن .ژن . بوک. بیوی

    [پاسخ]

  36. فرشته از گیلان۸

    باسلام من اصلا کرد کرمانج ویک رگم لک هستش واز تبعید یها هستیم زبان لکی و کرمانج خیلی به هم شباهت دارد مثل زاوا. زوما به شوهر میگن مرک .لکی مرده .بوک بیوی. خودمان را کرد از دیار کرمانشاه وکردستان میدانیم حالا لکهای لرستان بگن ما لر هستیم

    [پاسخ]

  37. بسلام من اصالتا کرد هستم کرد کرمانج و یک رگم لک هستس زبان لکی و کرمانجی خیلی به هم شبیه مباشد مثل زاوا .زوما. بوک بیوی . ژن .زن به شوهر میگن مرده .مرک پس لکها اصلا کرد هستن ما لکهای گیلان خود را کرد می نامیمم

    [پاسخ]

  38. تماس 9177396529 کورکانی متشکرم

    زبان لکی مابین زبان کردی ولری هست دارای لهجه های مختلف قبر گروهی از لکها در روستای باچون فیروز آباد فارس هست واطلاعاتی از آخرین سپاهیان زند

    [پاسخ]

  39. باسلام خدمت دوستان محترم
    این بحث که لکی جزو چه زبانی است وولری چه زبانی باید خیلی به صورت موشکافانه وو کارشناسی باشد نه اینکه هر حرفی رو از روی احساس بزنیم خدمت دوستان عرض کنم اگر بخواهیم واقعا بین باشیم به نظر بنده همون حرفی که اجداد ما کفته اند بسیار دقیق تر و درستو تر است یعنی لکی یک زبان وبین لری و کردی است و اینو تنها کسی میتونه کاملا درک کنه که کاملا به ۳ زبان مسلط باشه لکی درسته از خیلی جهات به کردی شباهت داره اما در بسیاری از موارد هم به لری متشابه هست و بسیار واژه هایی بین لکی و حتی جنوبی ترین لرها هست که در کردی نیست..مثلا لرها و لک ها به عمو تاته میگویند و یا به دایی هالو میگویند که این واژگان کهن هرگز در کردی وجود ندارد از نظر زبان شناسی یکی دیگر از اعلایم یک زبان آهنگ آن ربان است که این آهنگ در زبان لری و لکی یکسان است اما در کردی این اهنگ متفاوت است حتی در برخی از تیره های کرد مانند سورانی این آهنگ عربی است..وهمچنین در لری و لکی همانند زبان اوستایی واژه خ به ه تبدیل میشود که این ویژگی نشان از اصالت این گویش ها میباشد که در کردی نیست مثل هردم در لری یا هودم در لکی یا هفتیه در لری هوتیه در لکی ..در کل یک لر زبان با دیدن یک لک هیچ گاه فارسی صحبت نمیکند و این بدلیله شباهت های زبانی حداقل در ۵۰ در صد میباشد حال انکه اگر یک لر زبان با یک کرد زبان برخورد کند قطعا با او فارسی صحبت خواهد کرد

    [پاسخ]

بیان دیدگاه

عکس/ فیلم/ صوت
«کافه کشکان»
تبلیغات و پیام ها
آمار سایت
    • 0
    • 6,760
    • 29,619
    • 218,430
    • 977,452
    • 13,317,660
    • 27,972,484
    • 44,615
    • شنبه ۲ بهمن , ۱۳۹۵
سایت های مرتبط